Powiadomienie o długu celnym ZCX91 w AIS/IMPORT PLUS

2 listopada 2026 · 6 min czytania

Dowiedz się, czym jest komunikat ZCX91 w AIS/IMPORT PLUS, jak sprawdzić kwoty należności oraz jak program ClearRoute przetwarza dane z PUESC.

Powiadomienie o długu celnym ZCX91 to elektroniczny komunikat zwrotny z systemu AIS/IMPORT PLUS, który informuje o zaksięgowaniu i wysokości należności celno-podatkowych. Organ celny przesyła ten dokument po przetworzeniu zgłoszenia przywozowego, wskazując kwoty cła i podatków. Sprawdzenie tych danych zaraz po odebraniu komunikatu pozwala uniknąć problemów z rozliczeniem należności i blokadą zabezpieczenia celnego.

Czym jest powiadomienie o długu celnym ZCX91 w AIS/IMPORT PLUS?

System PUESC generuje komunikat ZCX91 w ramach obsługi procedur przywozowych w środowisku AIS/IMPORT PLUS. Przesyłka towarowa zgłoszona do odprawy zawiera zestaw danych o importerze i towarze, na podstawie których następuje wyliczenie długu. Komunikat ZCX91 stanowi formalne powiadomienie o kwocie należności wynikających z przyjętej deklaracji.

Organ celny tworzy komunikat ZCX91 po przetworzeniu zgłoszenia przywozowego ZC415. Zgłoszenie to rozpoczyna proces weryfikacji danych taryfowych i finansowych. Więcej o obiegu deklaracji importowych przeczytasz w artykule Zgłoszenie ZC415 w AIS/IMPORT PLUS: co oznaczają komunikaty zwrotne?. ZCX91 pojawia się w momencie, gdy system zarejestruje dług celny na koncie rozliczeniowym.

W procesie importowym występuje kilka powiązanych komunikatów zwrotnych. Komunikat PW429 oznacza zwolnienie towaru do procedury. Dokument ZC429, czyli Poświadczone Zgłoszenie Celne (PZC), potwierdza zamknięcie etapu odprawy. Z kolei komunikat ZCX91 skupia się na długu: dokumentuje zaksięgowanie kwoty należności i wskazuje zobowiązanego do zapłaty.

Komunikat	Nazwa dokumentu	Funkcja w procesie importu
ZC428	Nadanie numeru MRN	Potwierdza przyjęcie zgłoszenia ZC415 przez organ celny
PW429	Zwolnienie towaru	Oznacza zwolnienie towaru do wnioskowanej procedury
ZC429	Dokument PZC	Poświadcza dokonanie zgłoszenia celnego
ZCX91	Dług celny	Informuje o zaksięgowanej kwocie długu celnego

Jakie informacje zawiera komunikat ZCX91 i co należy w nim sprawdzić?

Pierwszym krokiem po odebraniu komunikatu ZCX91 jest weryfikacja numeru MRN oraz powiązanego z nim numeru LRN. LRN to wewnętrzny numer referencyjny nadany przez agencję lub oprogramowanie celne. Zgodność tych dwóch identyfikatorów daje pewność, że powiadomienie dotyczy właściwej odprawy celnej i konkretnej przesyłki towarowej. Instrukcja Wypełniania Zgłoszeń Celnych AIS/IMPORT PLUS wskazuje, że dane na poziomie przesyłki towarowej zawierają wszystkie informacje dotyczące towarów objętych danym zgłoszeniem.

Następnie sprawdź wyliczone kwoty należności. Komunikat ZCX91 rozbija dług celny na poszczególne elementy składowe:

Cło importowe wyliczone na podstawie kodu CN i stawki celnej
Podatek od towarów i usług (VAT importowy)
Podatek akcyzowy, jeżeli towar podlega przepisom akcyzowym
Ewentualne cła dodatkowe lub inne opłaty

Skontroluj dane dłużnika oraz zgłaszającego, sprawdzając numery EORI obu podmiotów. Błąd w numerze EORI importera może skierować rozliczenie na niewłaściwe konto w systemie skarbowym. Sprawdź także rodzaj przedstawicielstwa określony w zgłoszeniu.

Kolejny krok to porównanie naliczeń z zadeklarowaną wartością celną towaru. Sprawdź, czy w zgłoszeniu ZC415 uwzględniono prawidłowe kursy walut i preferencje. Błędne przypisanie warunków dostawy Incoterms wpływa bezpośrednio na podstawę naliczenia należności w ZCX91.

Zasady pokrycia długu celnego po odebraniu ZCX91

Zasady regulowania należności celnych opisuje oficjalny Serwis o podatkach - Pokrycie Kwoty długu celnego. Sposób i moment zapłaty zależą od formy rozliczenia wybranej przy odprawie.

Rozliczenie może nastąpić w formie wpłaty bezpośredniej na rachunek właściwego urzędu lub w ramach posiadanego zabezpieczenia kwoty należności celnych. Korzystanie z procedury odroczonej płatności wymaga ważnego pozwolenia oraz zarejestrowanej gwarancji. W takim przypadku system odnotowuje obciążenie zabezpieczenia do czasu zbiorczego uregulowania długu.

Brak pokrycia należności w terminie określonym w przepisach prowadzi do naliczenia odsetek oraz może zablokować kwotę wolną na posiadanym zabezpieczeniu celnym. Blokada gwarancji wstrzymuje realizację kolejnych operacji celnych dla danego podmiotu.

Co zrobić w przypadku rozbieżności w odebranym komunikacie ZCX91?

Jeżeli kwoty w komunikacie ZCX91 różnią się od przewidywań, porównaj odebrany plik z wysłanym zgłoszeniem ZC415. Najczęstsze przyczyny różnic to pomyłki w elementach kalkulacyjnych, błędne kody walut lub nieuwzględnienie kosztów dodatkowych.

Gdy błąd tkwi w samym zgłoszeniu, złóż elektroniczny wniosek o sprostowanie za pomocą komunikatu ZC413. Sprostowanie umożliwia zmianę danych dotyczących wartości, stawek lub załączników. W szczególnych przypadkach, na przykład przy omyłkowym podwójnym zgłoszeniu przesyłki, złóż wniosek o unieważnienie zgłoszenia za pomocą komunikatu ZC414.

W razie wątpliwości skontaktuj się z właściwym oddziałem celnym lub Centrum Urzędowego Dokonywania Odpraw (CUDO). Szybkie wyjaśnienie sprawy z funkcjonariuszem pozwala ustalić dalszy tok postępowania przed wszczęciem procedur egzekucyjnych.

Odbiór i obsługa komunikatów AIS/IMPORT PLUS w programie ClearRoute

Ręczne pobieranie plików z platformy PUESC bywa czasochłonne. Program ClearRoute na komputery z systemem Windows 10 i 11 (64-bit) łączy się z bramkami celnymi przez usługę sieciową. Więcej o konfiguracji połączenia przeczytasz w artykule Jak program wysyła zgłoszenia do PUESC: usługa sieciowa, WS-Security i podpis XAdES.

ClearRoute pobiera odpowiedzi z PUESC co kilka minut za pośrednictwem WS-Security z opcjonalnym podpisem XAdES. Program odbiera komunikaty ZCX91, ZC428 (MRN), PW429 oraz ZC429 (PZC). Odebrane powiadomienia są automatycznie przypisywane do zgłoszeń po numerach LRN lub MRN.

Aplikacja ułatwia przygotowanie danych przed wysyłką ZC415. ClearRoute czyta tekstowe pliki PDF lokalnie bez użycia AI: pobiera numer i datę faktury, Incoterms, walutę, wartość, masy, opakowania i EORI. Skany oraz pozycje towarowe może przetwarzać AI na kluczu API klienta (OpenAI, Gemini, Anthropic) lub lokalny silnik Ollama.

Dane operacyjne pozostają na komputerze użytkownika lub na serwerze w sieci lokalnej. Program szyfruje hasła i klucze mechanizmami systemu Windows. Informacje o planach znajdziesz na stronie Cennik ClearRoute:

Solo (1 stanowisko): 149 zł netto/mies. (lub 1 490 zł/rok)
Biuro (do 5 stanowisk, wspólna baza w sieci lokalnej): 399 zł netto/mies. (lub 3 990 zł/rok)
Enterprise (bez limitu stanowisk): 899 zł netto/mies. (lub 8 990 zł/rok)

Program pobiera się od razu po opłaceniu subskrypcji w Stripe w formie archiwum ZIP bez instalatora.

Najczęstsze pytania

Co oznacza komunikat ZCX91 odebrany z PUESC?

Komunikat ZCX91 to informacja o kwocie długu celnego z systemu AIS/IMPORT PLUS. Potwierdza zaksięgowanie należności celno-podatkowych dla przesłanego zgłoszenia przywozowego i wskazuje wysokość kwot do zapłaty lub zabezpieczenia.

Jakie komunikaty importowe obsługuje ClearRoute?

Program obsługuje zgłoszenia przywozowe ZC415, sprostowania ZC413, wnioski o unieważnienie ZC414, a także odbiera komunikaty ZC428 (MRN), PW429 (zwolnienie), ZC429 (PZC) i ZCX91 (dług celny).

Gdzie w AIS/IMPORT PLUS znajduje się wykaz należności celnych?

Kwoty naliczonego cła i podatków znajdują się w komunikatach zwrotnych ZCX91 oraz w dokumencie ZC429 (PZC). ClearRoute przypisuje te komunikaty bezpośrednio do danej sprawy po numerze LRN lub MRN.

Jak sprawdzić przypisanie komunikatu ZCX91 do odprawy?

Zgodność weryfikuje się na podstawie identyfikatorów LRN lub MRN. ClearRoute odczytuje te numery z nagłówka pliku i wiąże komunikat ZCX91 z właściwym zgłoszeniem w bazie.

Źródła

ClearRouteZgłoszenia AIS/IMPORT PLUS, AES, NCTS2 i SENT wysyłane do PUESC z jednego programu na Windows.

Zobacz cennik